10 Νοεμβρίου 2026

Πώς επιλέγουμε ψυχολόγο; Τι αξίζει να γνωρίζουμε πριν αποφασίσουμε;

Πώς επιλέγουμε ψυχολόγο; Τι αξίζει να γνωρίζουμε πριν αποφασίσουμε;

Η αναζήτηση ψυχολόγου μπορεί να φέρει ανακούφιση αλλά και αρκετές ερωτήσεις. Πώς καταλαβαίνουμε αν ένας επαγγελματίας έχει την κατάλληλη κατάρτιση; Τι σημαίνει ότι ακολουθεί μια συγκεκριμένη προσέγγιση; Και πώς μπορούμε να ξέρουμε αν ο τρόπος συνεργασίας μάς ταιριάζει;

Δεν υπάρχει ένας κατάλογος που να εγγυάται ότι θα επιλέξουμε τον «ιδανικό» επαγγελματία. Μπορούμε όμως να αναζητήσουμε σαφείς πληροφορίες για την επαγγελματική του ιδιότητα, την εμπειρία, τις υπηρεσίες και το πλαίσιο συνεργασίας. Το NIMH προτείνει πρακτικές ερωτήσεις για την κατάρτιση, την προσέγγιση, το κόστος και την εμπειρία ενός θεραπευτή [1].

Η επιλογή είναι προσωπική, όχι τεστ σωστής απόφασης

Δύο άνθρωποι μπορεί να έχουν διαφορετικές ανάγκες, προτεραιότητες και δυνατότητες πρόσβασης. Για κάποιον είναι σημαντική η εμπειρία σε συγκεκριμένο θέμα, για άλλον η διαθεσιμότητα, η γλώσσα ή η προσβασιμότητα του χώρου. Το ότι μια συνεργασία ταιριάζει σε κάποιον γνωστό μας δεν εξασφαλίζει ότι θα είναι ίδια η εμπειρία μας.

Να διακρίνουμε τις προτιμήσεις από τα βασικά επαγγελματικά κριτήρια

Η αίσθηση άνεσης έχει σημασία, αλλά δεν αντικαθιστά την κατάλληλη επαγγελματική κατάρτιση και τα σαφή όρια. Αντίστοιχα, τα πτυχία και οι τίτλοι δεν σημαίνουν ότι κάθε προσέγγιση είναι κατάλληλη για κάθε ανάγκη. Οι δύο πλευρές αξίζει να εξετάζονται μαζί, χωρίς να αντιμετωπίζουμε την επιλογή ως προσωπική αποτυχία αν χρειαστεί να την αναθεωρήσουμε.

Επαγγελματική ιδιότητα, σπουδές και κατάρτιση

Ένα σημαντικό πρώτο ερώτημα αφορά την επαγγελματική ιδιότητα του προσώπου που παρέχει υπηρεσίες: τι σπούδασε, ποια είναι η σχετική κατάρτισή του και ποιες δραστηριότητες εντάσσονται στο πεδίο επάρκειάς του. Οι τίτλοι, η εποπτεία και η συμπληρωματική εκπαίδευση δεν είναι συνώνυμα, ούτε αποτελούν αυτόματα απόδειξη καταλληλότητας για κάθε περίπτωση [1][2].

Τι μπορούμε να ζητήσουμε να μας εξηγήσουν;

Μπορούμε να ρωτήσουμε ποια είναι η βασική επαγγελματική ιδιότητα, ποιες είναι οι σχετικές σπουδές και ποια εκπαίδευση αφορά τις υπηρεσίες που προσφέρονται. Η διασταύρωση της άδειας ή του επαγγελματικού καθεστώτος χρειάζεται να γίνεται σύμφωνα με τις αρμόδιες αρχές της χώρας όπου ασκείται η υπηρεσία. Οι επιμέρους ελληνικές νομικές διαδικασίες απαιτούν ξεχωριστή επαλήθευση και δεν περιγράφονται εδώ ως δεδομένες.

Εμπειρία και πεδίο υποστήριξης

Δεν εργάζονται όλοι οι ψυχολόγοι με τους ίδιους πληθυσμούς ή με τα ίδια ζητήματα. Αν ένα αίτημα αφορά συγκεκριμένη δυσκολία ή ιδιαίτερες συνθήκες, μπορεί να έχει σημασία να ρωτήσουμε αν ο επαγγελματίας διαθέτει κατάλληλη εμπειρία και τι είδους υπηρεσία προσφέρει. Το NIMH αναγνωρίζει τη σημασία του πεδίου εξειδίκευσης και των κατάλληλων θεραπευτικών επιλογών [1].

Δεν χρειάζεται να κάνουμε διάγνωση για να ρωτήσουμε

Μπορούμε να περιγράψουμε γενικά όσα μας απασχολούν χωρίς να παρουσιάζουμε ως βέβαιη κάποια ψυχική διαταραχή. Ο επαγγελματίας οφείλει να εξηγεί το εύρος των υπηρεσιών του και, όταν χρειάζεται, να αναγνωρίζει τα όριά του. Η διεθνής επαγγελματική δεοντολογία περιλαμβάνει την αρχή της εργασίας μέσα στα όρια της επάρκειας [2].

Προσέγγιση και τρόπος συνεργασίας

Οι ψυχολογικές παρεμβάσεις έχουν διαφορετικές θεωρητικές αφετηρίες, δομές και στόχους. Είναι θεμιτό να ρωτήσουμε ποια προσέγγιση χρησιμοποιείται, για ποιες ανάγκες προτείνεται και τι είδους συνεργασία περιλαμβάνει. Καμία γενική περιγραφή σχολής δεν μπορεί να εγγυηθεί το αποτέλεσμα σε έναν συγκεκριμένο άνθρωπο.

Η εμπιστοσύνη δεν αποκλείει τις ερωτήσεις

Η επαγγελματική σχέση μπορεί να αναπτύσσεται με τον χρόνο. Μπορούμε να ζητήσουμε διευκρινίσεις για στόχους, εναλλακτικές ή τον τρόπο αξιολόγησης της προόδου. Η επιλογή δεν απαιτεί να συμφωνήσουμε από την αρχή με κάθε πρόταση, ούτε χρειάζεται να θεωρήσουμε κάθε δυσφορία ένδειξη ότι κάτι πάει λάθος.

Πρακτικά θέματα: χώρος, online συνεδρίες και αμοιβή

Η πραγματική δυνατότητα πρόσβασης είναι μέρος της επιλογής. Η απόσταση, το ωράριο, η γλώσσα επικοινωνίας, η προσβασιμότητα για άτομα με αναπηρία, η ιδιωτικότητα του χώρου και το κόστος μπορούν να επηρεάζουν αν μια συνεργασία είναι βιώσιμη. Δεν είναι δίκαιο να παρουσιάζουμε τα πρακτικά εμπόδια ως έλλειψη αφοσίωσης.

Αν εξετάζουμε εξ αποστάσεως συνεδρίες

Μπορούμε να ρωτήσουμε ποια πλατφόρμα χρησιμοποιείται, πώς διασφαλίζεται η ιδιωτικότητα, τι γίνεται αν διακοπεί η σύνδεση και ποιο πλαίσιο ισχύει όταν τα πρόσωπα βρίσκονται σε διαφορετικούς τόπους. Οι επαγγελματικές και νομικές υποχρεώσεις μπορεί να διαφέρουν ανά δικαιοδοσία. Η χρήση διαδικτύου δεν καθιστά αυτομάτως κάθε υπηρεσία εξίσου κατάλληλη ή ασφαλή.

Να γνωρίζουμε τους οικονομικούς και οργανωτικούς όρους

Πριν δεσμευτούμε μπορεί να έχει σημασία να γνωρίζουμε την αμοιβή, τον τρόπο πληρωμής, την πολιτική ακυρώσεων και τα διαθέσιμα ωράρια. Ο κώδικας δεοντολογίας της APA περιλαμβάνει ενημέρωση για τις αμοιβές και βασικούς όρους στο πλαίσιο της συναίνεσης [2]. Αυτό το αμερικανικό πλαίσιο προσφέρεται ως επαγγελματικό παράδειγμα, όχι ως αυτοτελής ελληνικός νομικός κανόνας.

Τι μπορούμε να ρωτήσουμε πριν αποφασίσουμε;

Δεν χρειάζεται να αποστηθίσουμε μια λίστα ούτε να κάνουμε ανάκριση. Μερικές ουσιαστικές ερωτήσεις μπορούν να μας βοηθήσουν να καταλάβουμε τι προσφέρεται. Η ανοιχτή, κατανοητή ενημέρωση αποτελεί μέρος μιας υπεύθυνης επαγγελματικής συνεργασίας [1][2].

Για την κατάρτιση και το αίτημά μας

«Ποια είναι η επαγγελματική σας ιδιότητα και η κατάρτισή σας;», «Έχετε εμπειρία με ζητήματα σαν αυτό που περιγράφω;», «Πώς καταλαβαίνουμε αν η προσέγγιση ταιριάζει στις ανάγκες μου;». Οι απαντήσεις μπορούν να αξιολογηθούν μαζί με τα άλλα δεδομένα, όχι ως απλή βαθμολογία.

Για τη συνεργασία και τα όριά της

«Πώς διαμορφώνονται οι στόχοι;», «Τι ισχύει για την εμπιστευτικότητα και τις εξαιρέσεις της;», «Τι επιλογές έχω αν κάτι με δυσκολεύει ή αν θέλω να αλλάξω πορεία;». Η δυνατότητα να συζητούνται τέτοια θέματα δεν είναι προνόμιο που πρέπει να κερδίσουμε.

Για τις πρακτικές συνθήκες

«Ποιες είναι οι αμοιβές και οι όροι ακύρωσης;», «Υπάρχει δυνατότητα online συνεδρίας;», «Τι δυνατότητες πρόσβασης υπάρχουν;». Οι πρακτικές ερωτήσεις έχουν σημασία για να μπορούμε να συμμετέχουμε με βιώσιμο τρόπο, όχι επειδή αποτελούν ένδειξη μικρότερης ανάγκης για φροντίδα.

Αν η συνεργασία δεν ταιριάζει;

Μερικές φορές χρειάζεται χρόνος για να καταλάβουμε αν υπάρχει καλή συνεργασία. Άλλοτε μια συγκεκριμένη δυσκολία μπορεί να συζητηθεί και να αποσαφηνιστεί. Αν όμως η σχέση δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες μας, είναι θεμιτό να εξετάσουμε άλλες διαθέσιμες υπηρεσίες, χωρίς να αισθανόμαστε ότι «αποτύχαμε».

Πότε χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή

Αν υπάρχουν σοβαροί προβληματισμοί για επαγγελματικά όρια, καταλληλότητα ή ασφάλεια, μπορούμε να αναζητήσουμε ανεξάρτητη καθοδήγηση από κατάλληλο επαγγελματία ή αρμόδια αρχή. Δεν υπάρχει υποχρέωση να παραμένουμε σε μια σχέση απλώς για να αποδείξουμε ότι προσπαθούμε. Αν υπάρχει ανάγκη συνέχειας κλινικής φροντίδας, η μετάβαση χρειάζεται αντίστοιχο σχεδιασμό.

Συχνές ερωτήσεις

Πώς ξέρω ποια θεραπευτική προσέγγιση είναι κατάλληλη;

Δεν υπάρχει ένας καθολικός κανόνας. Μπορούμε να αναζητήσουμε πληροφορίες για το αίτημά μας, την τεκμηρίωση μιας συγκεκριμένης παρέμβασης και τις διαθέσιμες επιλογές, σε συνεργασία με κατάλληλο επαγγελματία.

Πρέπει να είμαι βέβαιος από την πρώτη επαφή;

Όχι. Η ενημέρωση και η αίσθηση συνεργασίας μπορεί να διαμορφώνονται σταδιακά. Είναι θεμιτό να ζητήσουμε εξηγήσεις πριν αποφασίσουμε αν θα συνεχίσουμε.

Αν επέλεξα κάποιον που δεν μου ταιριάζει, έκανα λάθος;

Όχι απαραίτητα. Μια αναντιστοιχία δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ο άνθρωπος που αναζητά στήριξη ευθύνεται ή ότι ο επαγγελματίας είναι συνολικά ακατάλληλος. Χρειάζεται να εξετάσουμε τη συγκεκριμένη εμπειρία και τις εναλλακτικές.

Μια τελευταία σκέψη

Η επιλογή ψυχολόγου δεν χρειάζεται να βασίζεται σε μια τέλεια πρώτη εντύπωση. Οι σαφείς πληροφορίες για την επαγγελματική ιδιότητα, τις υπηρεσίες, τα όρια και τις πρακτικές συνθήκες μπορούν να βοηθήσουν να αποφασίσουμε με μεγαλύτερη επίγνωση. Η δυνατότητα να ρωτάμε και να αναθεωρούμε την επιλογή μας είναι μέρος της προσωπικής μας συμμετοχής.

Αν μας απασχολεί περισσότερο το τι συμβαίνει σε μια πρώτη συνάντηση, αυτό αποτελεί ξεχωριστό θέμα και δεν χρειάζεται να συγχέεται με τα κριτήρια επιλογής επαγγελματία.

Το άρθρο είναι ενημερωτικό. Δεν αποτελεί νομική επιβεβαίωση συγκεκριμένων επαγγελματικών τίτλων ή εξατομικευμένη σύσταση επαγγελματία.

Πηγές

  1. National Institute of Mental Health (NIMH). Psychotherapies — What should I look. National Institute of Mental Health (NIMH). Psychotherapies — What should I look for in a therapist? https://www.nimh.nih.gov/health/topics/psychotherapies.

    nimh.nih.gov↑Παραπομπή 1

  2. American Psychological Association (APA). Ethical Principles of Psychologists and Code of Conduct, sections 2, 3, 4, 6 and 10. https://www.apa.org/ethics/code. American Psychological Association (APA). Ethical Principles of Psychologists and Code of Conduct, sections 2, 3, 4, 6 and 10..

    apa.org↑Παραπομπή 2

Για θέματα ραντεβού και γενικές πληροφορίες. Μην αποστέλλετε ευαίσθητα προσωπικά ή κλινικά στοιχεία μέσω εφαρμογών μηνυμάτων.